Indeks S

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

saadbal

Die manlike geslagklier wat die saad voortbring. Veral die van 'n ram, bul of lam word graag geëet. Ook bekend as die testis, testikel of teelbal.

saffraan

Saffraan is 'n spesery berei uit die stampers van die krokusplant Crocus sativus.

sago

'n Soort voedsel wat verkry word uit die die murg van sekere palmsoorte, veral die sagopalm. Dit word ook van aartappels verkry.

sagopalm

'n Soort palm waarvan sago verkry word, veral van die geslag Metroxylon

sagopoeding

'n Poeding berei uit sago. resep ->

salie

Salie is ’n kruid met ’n sterk, pikante smaak.

salot

'n Salot is 'n klein soort ui met die geur en vorm van knoffel.

salpeter

'n Kristalvormige delfstof (kaliumnitraat) waarvan potas 'n hoofbestandeel is.

sambal

'n Gekruide slaai wat tradisioneel saam met vleis geëet word. sambal resep uie sambal resep piesang sambal resep

samma

'n Wilde waatlemoen, Citrullus vulgaris, wat in woestynagtige streke groei. Ook bekend as die tsamma.

sampioen

'n Groep fungi (sien fungus) met 'n sambreelagtige voorkoms. Slegs party soorte is eetbaar, ander is giftig. Die soort Agaricus campestris kan kunsmatig gekweek word. Ook genoem kampernoelie of paddastoel.

sandappel

'n Struik, Parinari capense, met 'n donkerbruin, sterk ruikende, soet vrug met grys spikkels. Dit word in dele noord van die Vaalrivier in Suid-Afrika aangetref.

sandkruiper

'n Soort eetbare seevis wat in vlakkerige water voorkom en in die sand wegkruip.

satsuma

'n Ronde pruim met 'n donkerrooi skil.

sauerkraut

Fyngesnyde witkool wat gesout en gefermenteer word. Dit is 'n Duitse woord wat "bitter kruid" beteken. In Afrikaans ook "suurkool" genoem.

sauté

Wanneer jy voedsel verbruin met vet in 'n pan. Wanneer die voedsel ter sprake dik is, soos byvoorbeeld met hoender, dan moet die pan na die verbruining bedek word. Wanneer die pan of pot bedek is word dit van tyd tot tyd wild geskud om te verseker dat alles eweredig aan alle kante kook. Die vloeistof wat oorbly na die kookproses word gewoonlik gebruik as 'n sous. Die woord beteken 'spring' en verwys na die manier wat die kos beweeg as jy die pan skud. 'n Afrikaanse woord wat vir die proses gebruik word is opskud.

sauvignon blanc

'n Witdruifsoort uit Bordeaux in Frankryk.

seebaars

'n Seevis met delikate vleis.

seegras

'n Plant wat in vlak seewater groei.

seekomkommer

Dit is 'n wurmagtige seedier. Dit word in die Ooste as 'n lekkerny beskou. Dit staan ook bekend as 'n holoturium.

seekos

Alle eetbare soorte voedsel wat uit die see kom.

seldery

'n Plant waarvan die blare, stingels en wortel as groente gebruik word.

selonspampoen

'n Soort pampoen wat soos 'n kalbas lyk. Ook genoem kalbaspampoen.

semels

Die fyngemaalde doppe van graankorrels wat uitgesif is.

semolina

Semolina is 'n korrelrige meel.

sesam

Saad van 'n tropiese plant.

Seviche

'n Tradisionele Suid-Amerikaanse gereg van vis gemarineer in suurlemoen- of lemmetjiesap. Alternatiewe spellings is Ceviche of Cebiche.

Sharp se grysbok

'n Soorte wildsbokkie, Rhaficerus sharpei, wat in die Noordelike Provinsie van Suid-Afrika en Swaziland tot Malawi voorkom.

Shimeji

'n Sampioen met 'n neutagtige geur.

Shitake

'n Shitake met 'n sponserige tekstuur en 'n rokerige geur.

sider

Drank berei uit gegiste vrugtesap van appels of pere.

sigorei

Die geroosterde en gemaalde wortel van die plant word by koffie gevoeg. Wanneer dit as groente gebruik word, word meesal daarna verwys as witloof, of soms ook brusselslof.

sirkhomo

Sirkhomo is 'n tradisionele Moslem melkdrankie.

sitrus

'n Algemene naam vir vrugte van die geslag Citrus met sagte huisies en 'n dik skil. Dit word aangetref aan bome wat immergroen is.

sjampanje

Sjampanje is vonkelwyn uit die streek Champagne in Frankryk.

sjerrie

'n Wit of donker gefortifiseerde wyn met 'n neutgeur. Die naam is afgelei van die plek van oorsprong, Jerez in Spanje.

sjokolade

Lekkers gemaak van kakao, suiker en kakaobotter.

skaap

'n Herkouende, woldraende hoefdier, waarmee veral ter wille van sy wol en vleis geboer word.

skaapkop

Die kop van 'n skaap. In Suid-Afrika word ook daarna verwys as Smileys. skaapkop resep ->

skaldeer

Om tot net voor kookpunt te verhit.

skeet

'n Haai met 'n plat lyf. Ander name vir die haai is rog of vleet.

skelvis

'n Seevis met 'n swart systreep en 'n donker kol.

skenkel

Die deel van 'n dier se agterpoot wat ooreenkom met 'n mens se onderbeen.

skemerkelkie

'n Drankie wat teen die aand se kant gedrink word - veral 'n alkoholiese mengeldrankie.

skietmielies

Mielies wat oopbars tot sagte, ronde vorms wanneer dit verhit word.
Dit word ook genoem kiepiemielies, springmielies of kuikenmielies.

skilferkors

Tertdeeg wat, nadat dit gebak is, bros skilfers afgee.

skimmel

’n Draadvomige plant wat ’n swamvlok en swamdrade vorm en deur spore voortplant.

skon

'n Broodjie van fynmeel wat onder andere by ontbyt en middagtee geëet word.

skuimpies

Eierwitte wat saam met suiker styfgeklop en gebak word. Beter bekend as meringues. resep vir meringues / skuimpies ->

skumbani

'n Kwart brood, uitgehol en gevul met vleis, aartappels of enige van jou gunsteling bestandele.

slaai

'n Gereg gemaak van groente. Dit is ook die naam vir 'n plant, Lactuca sativa, ook bekend as blaarslaai.

smaakmiddel

Iets wat die smaak prikkel en smaak aan kos moet gee.

Smiley

Die kop van 'n skaap. Dit word so genoem as gevolg van die "glimlag" wat ontstaan wanneer die lippe opkrul as die kop gebraai word. Smiley resep ->

smoor

Langsaam gaar maak oor lae hitte in 'n toe pan, gewoonlik met 'n bietjie vog en vet.

smoorbraai

Langsaam gaar maak oor lae hitte in 'n toe pan, gewoonlik met 'n bietjie vog en vet.

snoek

'n Byna gladde, getande seevis, Thyrsites atun, blouswart met klein skubbetjies, tot 102 cm lank, wat aan die Suid-Afrikaanse kus op gesette tye in skole voorkom en as eetvis veral gesout verkoop word. Die naam word ook gebruik vir 'n vraatsugtige Europese soetwatervis, Esox lucius.

sodomsappel Die appelvormige geel vrug van 'n kruipplant met 'n bitter smaak (Solanum sodomaecum).

soe-soe

Soe-soe is 'n geel peervormige groente. Dit is beter bekend as 'n botterskorsie.

soetpappie

’n Eetbare plant met ’n blomkoolsmaak wat in die Hardeveld voorkom. Dit kan rou geëet of gebraai word. Ook genoem kannie, jakkalskos of kanika.

Soetrissie

Rissies wat nie brand nie.

sojasous

'n Sous berei uit wit sojabone.

sooi

Die proses om kos in 'n bietjie kokende water vinnig gaar te maak oor medium hitte.

sop

Vloeibare voedsel wat gemaak word deur die bestandele in water te kook.

sorbet

Gevriesde water wat sagter is en 'n meer korrelrige tekstuur het as roomys. Die basiese bestandele is water, vrugtesap of vrugtepuree, wyn, spiritus, likeur of 'n aftreksel van tee of kruisement. Die woord is afkomstig van die Turkse woord chorbet en die Arabiese woord sjarbat, wat beteken "om te drink". Die dis is van Arabiese afkoms. Sneeu is oorspronklik gebruik om die gereg te maak. Dit was die eerste gevriesde nagereg, roomys het eers in die 18de eeu verskyn. Dit word bedien as nagereg of tussen gange in 'n maal. Sorbets met 'n alkoholiese basis word bedien tussen hoofgeregte.

sosatie

Vleisrepe wat eers ingelê is en dan aan 'n spit geryg en gebraai is. Ook genoem kebab.

soufflé

'n Gereg berei met witsous, eiergeel en styfgeklopte eierwit, gebak met 'n smaakmiddel soos kaas. Die gereg rys met die ontwikkeling van stoom daarin. Dit moet vinnig gebak en vinnig bedien word, anders slaan dit neer. Dit kan ook as werkwoord gebruik word om te verwys na die proses van die gereg in 'n oond te bak.

sous

'n Bereide vloeistof wat gebruik word om die smaak van kos te verbeter.

sous américaine

'n Sous gemaak van kreef, botter en vis velouté.

sout

’n Wit harde stof, NaCl, wat gebruik word om 'n spesifieke smaak aan kos te gee of om dit teen bederf te bewaar.

soutgees

’n Suur bestaande uit ’n oplossing chloorwaterstof in water. Ook genoem soutsuur.

soutsuur

’n Suur bestaande uit ’n oplossing chloorwaterstof in water. Ook genoem soutgees.

Spaanse ertjie

Die eetbare peulgroente, Cicer arietinum, is van die oudste groente wat deur die mens verbou word. Die ertjie bevat baie proteïene. In Afrikaans is dit ook bekend as die keker, kekerertjie, dwergertjie, Indiese ertjie en garbanzo.

spaghetti

'n Tipe pasta. "Spago" beteken tou in Italiaans. Die pasta is oorspronklik 'n produk van die Italiaanse stad Napels. Dit bestaan uit toue pasta wat tradisioneel met 'n tamatiesous en Parmesan bedien is as 'n bykos vir pluimvee of kalfsvleis. Die inwoners van Napels eet dit graag saam met sampioene, ertjies en Mozzarella.

spanakopita

Spanakopita is 'n Griekse pastei van fillodeeg gevul met spinasie en feta.

spanspek

'n Soet, sappige vrug.

spatlo

'n Kwart brood, uitgehol en gevul met vleis, aartappels of enige van jou gunsteling bestandele.

spek

Die laag vet tussen die vel en vleis van varke.

spinasie

’n Groente met ’n subtiele smaak en hoë voedingswaarde. Jong spinasie kan in slaai gebruik word en hoef nie gaargemaak word nie.

spiritualieë

Sterk alkoholiese drank met uitsluiting van bier en wyn.

spoelkombuis

Die deel van die kombuis waar skottelgoed opgewas word.

spesery

Kruie en ander stowwe wat by voedsel gebruik word vir geur.

springer

Enigeen van verskeie soorte eetbare seevisse. Ook bekend as 'n harder.

springmielies

Mielies wat oopbars tot sagte, ronde vorms wanneer dit verhit word.
Dit word ook genoem kiepiemielies, skietmielies of kuikenmielies.

sprinkel

Die proses om 'n nat bestanddeel oor kos te drup.

sprot

'n Haringagtige seevis wat veral in die Baltiese see voorkom.

spruitkool

Kool met 'n aantal klein knoppies in die blaaras.
Ook genoem knoppieskool of Brusselse spruitjies.

spysvertering

Die omsetting in die liggaam van voedsel tot stowwe wat deur die bloed opgeneem kan word. Daar word ook hierna verwys as digestie.

spysverteringsemels

Die buitenste omhulsel van koringkorrels wat verwyder is.

stamp and go

Stamp and go in Jamaika is 'n poffertjie gemaak van 'n gekruide puree van groente of vis wat bedek word met deeg. Dit is veral gewild in die Karibiese Eilande. Dit word baie warm bedien as voorgereg of as 'n happie met 'n skemerkelkie. Stamp and go is beter bekend as acras maar word ook genoem marinades, bonbons à l'huile en surullitos in Puerto Rico.

stamper

'n Voorwerp wat gemaak is om mee te stamp.

steen

'n Druifsoort waarvan wyn gemaak word. Oorspronklik verbou in die Loire-vallei in Frankryk. Dit is beter bekend as chenin blanc.

steranys

'n Plant, Illictum anisalum, waarvan die stervormige sade 'n anysagtige smaak het.

steur

'n Eetbare, kraakbenige soetwatervis, Acipenser sturio. Die eiers word gebruik vir kaviaar.

stokvis

'n Donkerkleurige seevis wat tot 1,2 meter lank word en veral aan die Suid-Afrikaanse Weskus gevang word.

stoof

Die woord kan beteken die kombuistoestel met 'n oond, vir kook en verwarming. Dit verwys ook na die kookproses waar voedsel met 'n bietjie vloeistof langsaam in 'n geslote pot gaargemaak word.

stoom

'n Kookproses waartydens voedsel blootgestel word aan die stoom van vogtigheid met 'n egalige hitte.

stoomeier

'n Geposjeerde eier. Ook genoem 'n kaaleier of kalfsoog.

strem

Die proses van verdikking.

stremsel

Stremsel is voedsel wat verdik is. Dit verwys normaalweg na die preparaat uit die maag van diere wat gebruik word om melk te verdik.

strooi

Om droë bestanddele oor kos te gooi of sif.

strooisuiker

Dit het fyner korrels as suiker en los vinniger op. Dit room makliker en verleen 'n ligter tekstuur aan gebak.

struif

Eiers met melk, kaas en ander bestandele geklits en soos 'n pannekoek gebak.
Beter bekend as 'n omelet.

stysel

'n Meelproduk uit aartappels, graan of ander plante.

suédoise

'n Suédoise is 'n gestolde nagereg, gewoonlik van vrugtepuree, bedien met room of vla.

suiker

'n Soet plantaardige stof wat uit die sap van verskillende plantsoorte verkry word.

suikerklontjie

Suiker, min of meer, in die vorm van 'n blokkie.
Ook genoem klontjiesuiker, klontsuiker, klontjie en blokkiesuiker.

sult

Sult is 'n koue, jellieagtige gereg wat gemaak word van die afkooksel van die kop en pote van diere. Dit staan ook bekend as hoofkaas.

suring

'n Plant met 'n suur smaak. Dit word rou geëet of gaargemaak.

surullitos

Surullitos is 'n poffertjie gemaak van 'n gekruide puree van groente of vis wat bedek word met deeg. Dit is veral gewild in die Karibiese Eilande. Dit word baie warm bedien as voorgereg of as 'n happie met 'n skemerkelkie. Surullitos is beter bekend as acras maar word ook genoem marinades, bonbons à l'huile, sowel as stamp and go in Jamaika.

suur

'n Skeikundige verbinding wat suurstof met ander elemente bevat.

suurdadelboom

'n Boom (Tamarindus indica) uit tropiese Afrika waarvan die peule en sade as spesery gebruik word. Dit is ook bekend as tamarinde.

suurdeeg

Versuurde deeg wat as rysmiddel gebruik word.

suurkool

Fyngesnyde witkool wat gesout en gefermenteer word. Die oorspronklike Duitse naam hiervoor is "sauerkraut", wat "bitter kruid" beteken.

suurlemoen

'n Liggeel sitrusvrug ryk aan vitamine C, met baie suur sap.

suurmelk

Melk wat deur bakteriese werking dik geword het.

Suurtjie

Enige groente of vrugte wat gebruik is vir die maak van atjar.

suurvy

Die vrug van die kruipende vetplant Carpobrotus edulis. Ook genoem hotnotsvy of hottentotsvy.

swartbaars

'n Silwergroen varswaterroofvis met swart rugstekels.
Ook genoem kleinbekbaars of kleinbekswartbaars

swam

'n Soort plant wat nie blare het nie, op ander plante en verrottende plantaardige stowwe groei en voortplant deur middel van spore.

swartkoppersie

'n Swartkoppige Persiese skaap, Alaris alario.

syg

Die proses van 'n vloeistof deur 'n poreuse voorwerp, bv. 'n doek, te laat loop om dit te suiwer.